نمونه کار های سندخوانی
تفصیل قضایای وقف حاجی علی اصغر آرانی، بیست سرجه و کسری آب گلچین آباد را، بر قاریان قرآنِ قریۀ آران و ادعای بعضی از معاندین، بدون تاریخ

خوانش: هـو بشرفعرض اقدس عالى مىرساند كه: مرحوم حاجى على اصغر در حيات خود بيست سرجه و كسرى آب گلچين آباد را وقف قاريان قرآن قريه آران نموده، صيغه آن و عمل آن را در خدمت جناب والد تمام نمود، و وقف نامه بمحضر ايشان و جمعى و من مرقوم شده كه ثواب آن عايد گلچمن مرحومه كنيز او بشود، و متولّى نمود آقا محمّد حسن ولد خود را بنظارت جناب والد و متولّى خاصّ بعد از آن را مشخص نكرده، و عمل وقف خود مرحوم حاجى على اصغر و آقا محمّد حسن باستصواب جناب والد نموده، و منافع آن صرف موقوف عليهم شده الى بعد از موت آقا محمّد حسن. و چون عمل آقا محمّد حسن را من تتمیم نموده با بالخیال؟ خود جمعى از ارباب اغراض و بعض ديگر طالب ضبط آن بودند به من جمعى رجوع نمودند، من از بابت ولايت شرعيّه كه توليت آن با من بود و متولّى خاص نداشت، و جمعى از موقوف عليهم خواهش نمودند لهذا ضبط خود كرده باجاره دادم. و حال مدّت مديدى است بعد از فوت مرحوم آقا محمّد حسن كه من در آن تصرّف مى كنم و اجاره داده ام، و آنچه منافع عايدی مى شود بقاريان حواله نموده ختم قرآن در ماه رمضان و ذى حجّه بايد بشود مى كنند، اگرچه دو سال است چيزى عايد نمى شود جزئى مى شود، و صرف قنات مى شود. لكن بعضى معاندين كه عناد ایشان معلوم است بر شما خود ایشان تمكين از انتزاع ندارند، جناب ميرزا حسن را باسباب چينى واداشته‌اند اين وقف چه مدخليتى بايشان دارد؟ و چه نفعی بجهت ايشان عايد مى شود؟ وقف قرّاء آران و متولی من و عمل من .. و با وجود اين تفاصیل مدّعى است كه نوشته از شما دارد، من مى دانم شما هرگز اين نوع نوشته‌ها را التفات نمى‌فرمائيد، محض ادّعا است، لكن چون محتمل بود كه سركار عالى استحضاری نداشته باشید باشتباه كارى چیزی گرفته باشد، معلوم است جواب ايشان فرموده و بالاى عريضه بنويسيد كه بعد از تصرف ايشان شرعاً جايز نيست تصرف او. معلوم است التفات خواهید فرمود، باقى دوام حسن ختام . [پاسخ] عرض مى‌شود در باب بيست سرجه گلچين آباد از قرارى كه گفتند همه ورثه هر يك بقدر سهم خود در آن تصرّف نموده‌اند باين جهت من نوشتم، چنانچه سايرين تصرّف كرده‌اند سهم عیال ميرزا حسين را هم بدهند. ازين تفصيلى كه شما نوشته‌ايد اطلاع نداشتم. حال كه چنين است البته ملك بايد در تصرف شما باشد و همه ساله بمصرف آن برسانید، مدخليّتى بديگران نخواهد داشت، و آن نوشته حقير سند نيست، والسلام عليكم.

مشاهده جزئیات
عریضۀ آمیرزا احمد آرانی در باب تولیت خودش بر مجاری بیست سرجه و کسری آب مزرعۀ گلچین آباد مورّخ سال 1329 هجری

خوانش: هو مسئول (احمد) از جناب عالى آنكه: در باب مجارى بيست سرجه و كسرى آب مزرعه گلچين آباد كه جناب عالى مسبوق هستيد كه با اراضى آن مرحمت مآب مغفرت ایاب حاجى على اصغر جدّ اُمّى سركار وقف نموده، و مادام الحيات توليت با خودشان بوده، و بعد توليت با مرحوم آقا محمّد حسن پسر آن مرحوم بوده، و پس از فوت آن مرحوم توليت آن با بندگان شامخ الاركان حجّة الاسلام آقاى والد دام ظلّه بوده، و در اين زمان موافق ورقه شريفه كه ملاحظه فرموديد توليت كليّۀ موقوفه‌ای كه متصرف بودند بداعى تفويض فرمودند و بر طبق آن علماء اعلام و حجج اسلام كثّر الله امثالهم حكم فرموده‌اند، و تمام را ملاحظه فرموديد. چون اين فقره مشيت سركار بوده و از ید و امر آتی؟ كنون اطلاع داريد هم از وقفيّت و هم از توليت و هم از رسيدن منافع آن بمصرف مقرّره كه وقف است بر مصرف قرائت كلام الله مجيد به امر واقف؟ محترم مسبوق است، خوب است صورت معلومات خودتان را مرقوم فرمائيد تا لدى الحاجه سند باشد. تحريراً في شهر ذي الحجّة الحرام من شهور سنه 1329. ]پاسخ:[ در اينكه مجارى و اراضى مرقومه وقف است شكّى نيست و توليت آن هم با بندگان حضرت حجّة الاسلام مدّ ظلّه بوده است حرفى نيست، حقير اطلاع دارم منافع آن را بمصرف خود رسانيده‌اند. چون آقاى معظّم اليه توليت آن را به حضرت عالى واگذار فرموده‌اند اليوم متولّى شرعى آن را جنابعالى مى دانم.

مشاهده جزئیات
[عریضۀ دیگر در باب تولیت آمیرزا احمد آرانی] [ بر مجاری بیست سرجه و کسری آب مزرعۀ گلچین آباد] [ مورّخ سال 1327 هجری ]

خوانش: بشرف عرض مقدّس بندگان عالى مى رساند قاريان قریۀ آران: در باب مجارى بيست سرجه و كسرى آب مزرعه گلچين آباد من مزارع آران كه با اراضى آن وقف است بر مصرف قرائت كلام الله مجيد، واقف آن مرحوم حاجى على اصغر آرانى، و پس از فوت ايشان توليت آن با مرحوم محمّد حسن پسر آن مرحوم بوده، و بعد از او توليت آن موافق احكام شرعيّه و نوشتجات معتبره با بندگان شامخ الاركان طوبى مكان خلد آشیان آقاى ملّا محمّد على آرانى طاب اللّه ثراه بوده، و همه ساله از سنوات ماضيه الى هذه السنه منافع آن را باين داعيان رسانيده. و اليوم توليت موافق نوشته معتبره بخطّ و مهر مبارك آن بندگان طوبى مكان و حكم محكم خود بندگان عالى با بندگان شامخ الاركان عماد الاسلام آقاى آميرزا احمد دام ظلّه العالى است. و حال مسموع مى شود كه بعضى من باب غرض درصدد دعوى و انكار وقفيّت یا توليت هستند، و نوشتجات را بلحاظ انور رسانيديم، و بديهى است مدّعى خلاف مراتب مذكوره كاذب و دعواى او باطل است، مستدعى آنكه آنچه در اين باب بر بندگان عالى ثابت و محقق است در صدر عريضه مرقوم و مختوم فرمائيد تا لدى الحاجه سند باشد. تحريراً في شهر ربيع الثاني سنه 1327. [پاسخ] بسم الله تعالى وله الحمد على ما هدانا. موافق ورقه مباركه ناطقه بر توليت جناب مستطاب قبلة الانام حجّة الاسلام مرحوم مغفور آقاى ملّا محمّد على اعلى الله في الخلد مقامه، نظر بكليّه موقوفات خاصّاً في العصر و عامّاً في العصر آخر، و تفويض توليت كذائيّه بجناب عمدة العلماء الاعلام النحرير القمقام، و الفقیه الفخّام ملاذ الاسلام آقاى آميرزا احمد، آقا زاده خودشان، توليت كليّه موقوفات فعلاً با جناب معظّم اليه است و اقل هم امضا داشتم تفويض آن مرحوم را و احدى غير از آقازاده معزى اليه نمى تواند شرعاً تصرف در آنها نمايد، و اگر تصرف نمايد البته خلاف شرع خواهد بود. في التاسع من الجمادى الاولى سنه 1327. و انا الخاطى الاقل الجانى و توليت مجارى مرقومه هم با آن جناب است تصرّف مى‌نمايند، و اغيار را منع مى فرمايند. ان شاء الله آسوده خواطر بوده باشند كسى را حقّ مزاحمت نمى باشد في التاريخ.

مشاهده جزئیات
عریضه در باب تولیت آمیرزا احمد آرانی بر مجاری بیست سرجه و کسری آب مزرعۀ گلچین آباد مورّخ سال 1327 هجری

خوانش: بشرف عرض مقدّس بندگان عالى مى رساند: در باب مجارى بيست سرجه و كسرى آب مزرعه گلچين آباد من مزارع قريه آران كه با اراضى آن وقف است بر مصرف قرائت كلام الله مجيد، و وقفيّت آن در اعلى درجه ثبوت است موافق اسناد معتبره و احكام عديده مطاعه كه از لحاظ انور گذشت، واقف آن مرحوم حاجى على اصغر آرانى، است، و بعد از آن توليت با پسر آن مرحوم آقا محمّد حسن بوده، و پس از فوت او توليت با بندگان شامخ الاركان حجّة الاسلام حضرت فرودس مكان آقاى ملّا محمّد على اعلى الله تعالى مقامه بوده، و همه ساله از سنوات ماضیه مال الاجاره آن را استيفاء نموده و به اين داعيان مى‌داده. و پس از ارتحال آن بندگان طوبى مكان، موافق حكم خود بندگان عالى و خطّ شريف و مهر آن بندگان عليّين مكان، و احكام صادره از علماء اعلام كه در خصوص مطلق موقومه مرقوم شده است، اليوم توليت با بندگان مروّج الاحكام عماد الاسلام آقاى آميرزا احمد است. حال مسموع مى‌شود بعضى من باب غرض درصدد اخلال وقفيّت یا توليّت برآمده‌اند، و اين بديهى است كه مدّعى بر خلاف مراتب مذكوره كاذب و آثم است و دعواى او باطل و عاطل است. مستدعى از مكارم اخلاق آنكه آنچه در اين باب ثابت و محقق است مرقوم فرمائيد. تحريراً في شهر جمادى الاولى، مطابق خرداد ماه هذه السنه تخاقوى ئيل سنه 1327. [پاسخ] بسم الله الرحمن الرحيم موافق جمله‌اى از نوشتجات ملحوظه و احكام عديده معتبره وقفيّت مجارى مسئوله مزبوره محلّ شکّ و شبهه نيست، و چون توليت مجارى مسطوره با خلد مقام شيخ العلماء الاعلام آقاى ملّا محمّد على آرانى قدّس سرّة الشريف بوده، و زمان توليت خود منافع موقوفه مزبوره را بمصارف مقرّره رسانيده، و بموجب نوشته علیحده تفويض توليت مرقومه را با ساير موقوفات كه تصرّف ايشان بوده به ولد ارشد خود سركار شريعتمدار عمدة العلماء الاعلام مجتهد الزمان ملاذ الاسلام آقا ميرزا احمد سلّمه الله تعالى كه متصف بصفات حميده و داراى ولايت شرعيّة هستند نموده، فبناء عليه اليوم توليت مجارى مزبوره با جناب مومى اليه است، و مزاحمت ديگرى خلاف قانون شريعت مقدّسه است، و شما هم مشغول به امورات مرجوعه خود بوده باشيد در كمال آسودگی، و آنچه از منافع بشماها مى رسد البته جناب مومى اليه خواهند داد. حرّره الاحقر في عاشر من شهر جميدى الاُولى سنه 1327.

مشاهده جزئیات
عریضۀ قاری قرآن در باب مجاری بیست سرجه و کسری از موقوفۀ آب مزرعۀ گلچین آباد بر قرائت قرآن مجید مورّخ سال 1327 هجری

خوانش: [ مورّخ سال 1327 هجری ] بشرف عرض مقدّس بندگان عالى می‌رساند: كمترينان قاريان قرآن در باب مجارى بيست سرجه و كسرى آب مزرعه گلچين آباد كه وقف است با اراضى آن بر مصرف قرائت كلام الله مجيد. واقف مرحوم حاجى على اصغر آرانى، و پس از فوت او مرحوم آقا محمّد حسن پسر آن مرحوم بوقفيّت و توليت معمول مى داشته و پس از فوت او توليت با بندگان شامخ الاركان حجّة الاسلام حضرت فردوس مكان آقاى ملّا محمّد على آرانى اعلى الله تعالى مقامه بوده و همه ساله منافع و مال الاجاره آن را استيفناء نموده و باين داعيان مى‌رسانيده، و پس از ارتحال آن بندگان طوبى مكان بر حسب ورقه مباركه كه بخط مبارك خود آن مرحوم است، و احكام ساير علماء اعلام كه در خصوص كليه موقوفات متصرفى آن بندگان خلد مقام مرقوم شده است، توليت با بندگان شامخ الاركان مروّج الاحكام عماد الاسلام آقاى آميرزا احمد است. و حال مسموع مى شود كه بعضى درصدد اخلال توليت برآمده‌اند و از حضرت مستطاب عالى استدعاى ادلّه؟ در توليت نموده‌اند، در صورت تعيين متولى به شرح معروض آیا استدعاى آنها بر وفق شرع است يا خير؟ و آن نوشتجات معروضه را بلحاظ انور رسانيديم. مستدعى از مكارم اخلاق آنكه آنچه ثابت است در اين باب مع اذن صريح بر طبق آنچه مرقوم فرموده‌اند حضرتعالى هم مرقوم فرمائيد تا لدى الحاجه سند اين داعيان باشد، أمركم العالي مطاع، شهر جمادى الاولى سنه 1327. [پاسخ] هو الله تعالى، علاوه بر اينكه جناب مستطاب شريعتمدار خلايق افتخار عمدة الفقهاء الأخيار، آقاى آقا ميرزا احمد، سلّمه الله تعالى شايستگى و اهليّت از براى تصرّف در كليّه اين گونه امور را دارند، در ذیقعده هزار و سيصد بيست و پنج هجرى موافق مرقومه مباركه كه مرحمت و غفران مآب خلد مقام آقاى والد ماجد ايشان بخطّ خودشان مرقوم فرموده‌اند، توليت كليه موقوفاتى كه در تصرف خودشان يا ديگرى از قبل ايشان بوده بجناب معزى اليه معظّم تفويض فرموده‌اند، و علاوه از همان ماه بعض ديگر نيز از علماى اعلام ايشان را بتوليت منصوب فرموده‌اند، بناء على هذا، چنانچه اينجانب ديگرى را منصوب بتوليت نموده باشم از باب عدم اطلاع بر مراتب مرقومه بوده، بالجمله توليت تمام موقوفاتى كه در تصرف آن خلد مقام بوده مفوّض است بجناب معزى اليه و ديگرى را حقّ مزاحمت و اخلال نيست. حرّره الاحقر في الثانيعشر من شهر جمادى الاولى 1327.

مشاهده جزئیات
مصالحۀ مجری المیاه بیست سرجه و دو دانگ از یکسرجه از اصل هفت شبانه روز اتمدار قنات مزرعۀ گلچین آباد، مطابق اجاره نامچه سابق] [ مورّخ سال 1355 هجری

خوانش: وبعد، قبول مصالحه شرعيّه نمود از بندگان آقاى آقا مهدى عاملى آقا زاده آقاى حجّة الاسلام آميرزا احمد مجتهد مدّ ظلّه العالى، عاليشان كدخدا على گرجى آرانى، دارنده ورقه هويّت نمره 155 صادره از دفتر قريه آران. همگى و تمامى مجرى المياه بيست سرجه و دو دانگ از يكسرجه از اصل هفت شبانه روزات مدار قنات مزرعه گلچين آباد، بانضمام اراضى متعلّقه بمجارى مرقومه مطابق اجارت نامچه سابق ابتدا از يوم بيست و يكم مهرماه ماضيه هزار و سيصد و چهارده شمسى (1314) الى مضى مدّت سه (3) سال تمام شمسى كامل الايّام والشهور. بمال المصالحه هر سالى مقدار يكصد من بوزن شاه جو كه در تيرماه هر سال رساند، و مقدار بيست من بوزن مزبور خربزه آقانبات كه در فصل خود رساند. حسب الشرط رفع ماليات و عوارض ديوانيّه در عرض مدّت بر عهده مستأجر است، و قنائى از قرار ساير اهالى مزرعه معمول خواهد شد، و آنچه عمل اشجار كه مى باشد از مال آقاى موجر و عمل خشگ از مال مستأجر است، و قبض و اقباض بعمل آمد، و مستأجر مزبور اقرار بتصرّف مورد اجاره نمود و در مدّت مرقومه مالك منافع آن خواهد بود. وكان تحريراً في شهر ربيع الثاني من شهور سنه 1355. *** اثر انگشت كدخدا على گرجى را تصديق مى نمايد اقلّ الحاج

مشاهده جزئیات
بخشی از یک مصالحه نامه مورّخ حدود سال 1340 هجری

خوانش: وبعد، حسب المصالحه الشرعيّه منتقل نمود عاليقدر آقا محمود ولد صدق آقا محمّد صادق خلف مرحوم حاجى محمّد آرانى...

مشاهده جزئیات
بخشی از یک صلح نامه و الزام نامه با اجرای صیغۀ الزام مورّخ سال 1325 هجری

خوانش: [آغاز سند افتاده است] ... يك هزار دينار. و صيغه مصالحه با جميع شرايط صحّت و شرعيّت جاريشد و مصالح كافه مصالح عنه را بتصرف شرعى مصالح لهما داد و مال المصالحه را تماماً كمالاً فى المجلس اخذ و قبض شرعى نمود و به وصول تمام آن لا على رسم القبالة اقرار و اعتراف شرعى نمود و اسقاط كافه مقاطعه خيارات متصوره من الجانبين شد خصوصاً خيار الغبن از طرف مصالح الى معادل مال المصالحه و از طرف مصالح لهما الى معادل نصف مال المصالحه اسقاط شد و ضامن كشف الفساد در مصالحه مرقومه گرديد و ساير شرايط صحّت و لزوم در مصالحه كما هو المقرّر فى الشرع الانور معمول و مرعى گرديد. و ثانياً در ضمن عقد خارج لازم جداگانه ديگر مصالح بر خود شرط و الزام شرعى نمود كه چنانچه ابتدا از حال تحرير الى انقضاء مدّت پنجاه سال شمسى تمام ديگر در مصالحه مرقومه ظاهر شود و مصالح عنه كلّاً ام بعضاً، عيناً او منفعةً مستحقّا للغير برآيد و شرعاً ثابت شود، از يد مالكانه مصالح لهما انتزاع نمايند علاوه تمام مثل مال المصالحه و الغرامات الشرعيّه معادل مال المصالحه را از مال خود معجّلاً مجّاناً به مصالح لهما بدهد و عين و عوض آن را مطالبه بكند و صيغه الزام جارى شد. تحريراً و وقوعاً في يوم جمعه هجدهم شهر شعبان المعظّم من شهور سنه 1325.

مشاهده جزئیات
نظرات مشتریان