نمونه کار های سندخوانی
استشهادیۀ مورخ 1296 هجری در خصوص تولیت مجاری 15 سرجه مدار قنات خرم آباد وقف بر تعمیر و حصیر و روشنایی مسجد قاضی، آران

خوانش: هو شريعتمدارا، سلّمه الله تعالى! در خصوص مجارى پانزده سرجه مدار خرّم آباد قريه آران كه وقف است بر تعمير و حصير و روشنائى مسجد قاضى آران كه مسجد جامع است و متولّى خاصّ آن مرحوم جدّ ما حاجى ابوطالب بوده و متصرّف بوده منافع آن را در صرف مخارج مسجد مرحوم مى نمود و بعد از فوت او مرحوم متولّى از قِبَل واقف اولاد ارشد آنمرحوم بوده نسلاً بعد نسل و عقباً بعد عقبٍ، و چون اولاد ارشد آنمرحوم حقير خادم علماء اخيار بودم و بموجب ثبوت توليت آن بطريق مرحوم متعلّق باين حقير بوده و در تصرّف من بوده با ملّا محمّد على پسر عموى من كه او نيز در مرتبه من بود لكن ارشد من بودم و بمقتضاى وقت معمول مى داشتيم و حكم بر مراتب محرّره از آقاى حجّة الاسلام والمسلمين، نصير الملّة والدين، شريعتمدار، آقاى حاجى ملّا محمّد ادام مجده العالى و مرحوم مغفور شريعتمدار آقاى بزرگ غفر الله له بر توليت خاصّه ما بوده و چون در تصرّف من بود مرحوم ملّا محمّد علی خواهش نمود كه من مى خواهم زراعت آنرا بكنم لهذا ايشان باذن من در آن تصرّف مىنمود و بعد از فوت آن مرحم خواستم كه بديگرى اجاره بدهم شيخ محمّد ولد او التماس نمود بوساطتت شما و جمعى بمدّت سه سال به او اجاره دادم و در مدّت اجاره موافق شريعت و اذن من مساهله نمود و منافع آن را در مسجد صرف نكرد و از من اذن مقتضى نگرفت و مسجد خرابه افتاده اجارهها را تلف نموده چون خلاف شرع را معمول داشت و مدّت اجاره سرآمده امساله سال آخر بود تمام شد لهذا من آنرا اجاره دادم به حسين اسماعيل بيك زارع بمحر سركار شما و جمعى از فضلا و چون مستأجر در قم بود شيخ محمّد عدواناً در ملك او تصرّف مىنمايد و كار بجائى رسيده است كه بموجب صدور دو حكم از اعظم علماء و حكّام شرع كاشان و اطلاع شما مراتب محرّره خلاف شريعت مىنمايد و بنظر شما مجموع رسيده و اطلاع كامل داريد، استدعاء آنكه حكم بر توليت من و بر اينكه در اجاره آقا حسين مرقوم است حرام است در آن شيخ محمّد تصرّف بنمايد و تسلّطى ندارد در حاشيه محرّر فرماييد با اينكه بايد در تصرّف حسين زارع باشد تصرّف ديگرى جايز نيست و بخاتم شريف زينت بخشيد كه در اين باب خلاف شرع نشود و اجاره آن تماماً صرف مسجد مرقوم شود، معلوم است التفاتی خواهد فرمود اجرکم علی الله تعالی. *** (پاسخ): بسم الله خير الاسماء. بلى بمقتضاى نوشتهجات معتبره و احكام صادره از اجلّه حكّام شريعت مطهّره سيّما بندگان حجّة الاسلام والمسلمين زيد اجلاله و مرحوم خلد آشيان فردوس جايگاه عمّ افخم ايشان و نوشتهجات ديگران و اطلاع كامل توليت خاصّ اين مجارى با شما است و تصرّف شيخ محمّد بر خلاف شرع است و تصرّف سه سال گذشته بموجب استيجار از جانب شما بوساطت اينجانب و تصرّف مرحوم والد ايشان باذن و اجازه شما بود بناء عليه مراد لازم است، تخليه يد از او و تصرّف شما در آن ، في شهر ذي القعدة من سنة 1296: [سجع مهرٍ:] عبده الراجی محمد علی ابن مهدی

مشاهده جزئیات
مزارعــه نامــۀ حجة الاسلام احمد عاملی آرانی با علی اکبر بن حسن آرانی

خوانش: قبول مزارعه شرعيّه نمود از حضرت مستطاب حجّة الاسلام آقاى احمد عاملى آرانى دام ظلّه العالى عاليشان على اكبر ولد مرحوم حسن استاد على آرانى، هويت شكوهى، دارنده شناسنامه 1305 صادره از دفتر آران؛ تمامى اراضى مجرى المياه هفتاد سرجه از جمله يكصد و پنجاه سرجه كه يكشبانه روز است من جمله دوازده شبانه روز مدار قنات مزرعه احمد آباد آران، بانضمام نصف از يكدر باغ ره [محدوده] به: سی؟ جنب باغ ورثه مرحوم ملّا محمّد جعفر. و بشارع نوشاباد. بانضمام مجارى مرقومه، ابتداء از 23 مهر ماه هذا السنة 1315 شمسى الى مدّت سه سال شمسى تمام كه مزارع مرقوم مشغول زراعت باشد و كوتاهى نكند آنچه را خداوند عنايت فرمود شتوى، بيست من جو و گندم بالمناصفه از شتوى به آقاى معزى اليه داده شود، و مابقى بالمناصفه تقسيم شود، و صيفى مع سردر باغ اثلاثا تقسيم شود؛ دو ثلث از بندگان معزى اليه ، و يك ثلث از زارع. و سه قفيز زمين يونجه‌كارى شود بالخصوص از مالك و تمامى برگ گيرى بالخصوص از مالک، و عمل اشجار اگر باشد آخر مدت از مالک است ربطی به زارع ندارد، قنائی با مالک است. و صیغه بر مراتب مندرجه واقع شد. *‌ *‌ * و نیز مقرر شد همه ساله زحمات برگ گیری با زارع باشد، از بريدن و آوردن درب خانه مالك، چون خودش سهمى ندارد. و شرائط لازمه ملحوظ گرديد. وكان ذا في 14/7/ 15 مطابق شهر رجب المرجّب من شهور قمريّه عربيّه سنه 1355. توضيح آنكه كليّه شخم و تخم و مخارجات زمين با زارع است، و ماليّات صد سه هريك بقدر سهم خود بايد بدهند. في التاریخ.

مشاهده جزئیات
رونوشت صلح نامــۀ ملا محمدعلی آرانی

خوانش: وبعد، غرض از ترقيم ارقام خجسته فرجام شرعيّة المبدأ والاختتام آنست كه با كمال طوع و رغبت، و كافّه تحقّق كافّه شرائط لزوم و صحّت، حسب المصالحه لازمه الشرعيّه منتقل ساخت مصالح له ظهر به بندگان شامخ الأركان، عمدة العلماء العاملين، قدوة الفقهاء والمجتهدين، عماد الإسلام والمسلمين، آقاى ملّا محمّد على دام ظلّه العالى، خلف مرحمت و غفران مآب، جنّت اياب، المرحوم السعيد آخوند ملّا محمّد مهدى آرانى ـ برّد الله مضجعه ـ مقروناً بقبوله مدّ ظلّه منه على وفق الشرع الشريف؛ همگى و تمامى مورد مصالحه ظهر را بدون استثناء شيء از آن بمال المصالحه معلوم القدر والوصف مع دويست و بيست و سه تومان پنجهزار دينار فضي ناصرالدين شاهى كه فى المجلس اخذ و قبض نمود. *** و عقد مصالحه بالعربيّة والفارسيّه با جميع شرائط و ضوابط لزوم و صحّت واقع شد، و اسقاط كافّه دعاوى متصوّره سيّما دعوى الغبن بالغاً ما بلغ من الطرفين معمول شد. بناء عليه، تمام مورد مصالحه ملكيّت بندگان مصالحه قرار گرفت. *** فى ضمن العقد الخارج اللّازم الشرعى ملتزم شد مصالح مزبور كه چنانچه من هذا التاريخ الى انقضاء مدّت پنجاه سال هلالى تمام فسادى در مصالحه مزرعه ظاهر شود، و مورد مصالحه كلّاً او بعضاً، عيناً أم منفعةً از يد بندگان مصالح له معظّم انتزاع شود ولى فساد مستند بمصالح باشد علاوه بر ردّ مثل مال المصالحه و غرامات شرعيّه معادل وجه مصالحه را مجاناً بمعظّم له بدهد. بما سطر جرت الصيغة الشرعيّة، وكان ذا في 17 شهر رجب المرجّب سنه 1315.

مشاهده جزئیات
صلح نامۀ حاجی علی اکبر آرانی با حسن بن آقا حسن آرانی و عقد عمری

خوانش: بعد الحمد والصلاة. باعث بر تحرير اين ارقام خجسته فرجام آنست كه در حاليكه اقارير و اعمال خير الحاج حاجى على اكبر ولد مرحوم حاجى حسين آرانى نافذ و ممضى بود، با كمال طوع و رغبت صلح لازم شرعى نمود بعزّت آثار استاد حسن آحسن ولد مرحوم آقا حسن من القرية مقروناً بقبوله منه، على وفق الشرع المطاع؛ همگى و تمامى مجرى المياه چهل و شش سرجه و نيم سرجه از جمله هزار هشتصد سرجه مدار قنات مزرعه احمد آباد آران، با جميع توابع و لواحق و اراضى بايره تابعه شايعه بين ملاک المزرعه بقدر الحصّه. بانضمام تمامى اراضى معلومه باستثناء پنج سهم آن كه منتقل کرده با پنج سرجه كه موافق صلح نامه بجناب عماد الإسلام آقاى ملّا محمّد على مجتهد آرانى. و همگى تمام اشجار آن بضميمه محاط عليه يكدر باغ مزرعه مرقومه كه معروف است بباغ مصالح با تمام اشجار و جدران و حريم و مدخل آن: حدّى بباغ حاجى محمّد صادق بباغ ورثه حاجى محمّد و بشارع من الطرفين *** بمال المصالحه يكمن بوزن شاه، نمك حومه آران كه همه مورد مصالحه صحيحه شرعيّه معاقده صريحه مليّه مشتمله بر ايجاب و قبول و تسلّم و تسليم. فعلى هذا تمام مورد صلح ملك طلق و حق استاد حسن گرديد. *** و در ضمن عقد خارج لازم شرعى مقرّر شد و الزام شد بر مصالح له كه از حين وفات مصالح الى سى سال قمرى سالى يك تومان فضی ناصرالدين شاهى بمصرف روضه خانى خيمه در محلّه سركوچه دراز شهر، و سالى مبلغ نه تومان صرف تلاوت قرآن مجيد و زيارت عاشورا و غير ذلک از اعمال خير بنمايد، باطلاع و دستور سركار شريعتمدار مجتهد الزمان سلمان العصرى عماد الإسلام آقاى ملّا محمّد على دام ظلّه العالى. و بعد ذلک بعقد عمرى داد مصالح له بمصالح مورد صلح را بعقد عمرى، بر وجه صحّت واقع شد. وكان ذا في شانزدهم شهر ربيع الثانى من شهور سنه 1298.

مشاهده جزئیات
وقف نامــۀ حاجی علی اکبر آرانی ما یملک خود را از مزرعه و قنات احمدآباد

خوانش: هو الواقف على السرائر الحمد للّه الواقف على المخفيّات والضمائر، والمطّلع على المكنونات والسرائر، والصلاة والسلام على محمّد سيّد الأنبياء وأشرف الرسل، وصاحب الفضائل والمناقب والمفاخر، وعلى آله وأصحابه الذين ليس لهم في الوجود أمثال ونظائر. امّا بعد، چون توفيق رفيق و سعادت قرين مرحوم مبرور خير الحاجّ حاجى على اكبر بن مرحوم حاجى حسين آرانى گرديد، در حال كمال صحّت مزاج و استقامت طبع وهّاج كه جميع اقارير شرعيّه و انتقالات فرعيّه او نافذ و ممضى بود موافق قباله و مصالحه نامه معتبره ممهوره بمهر جمعى از علماء و موثّقين و مؤمنين متديّنين ، تمامى مايملك خود را عيناً و ديناً، نقداً و جنساً، منقولاً و غير منقول، مصالحه محاباتى شرعى قطعى نموده بود باشخاص معيّنه در قباله مرقومه با تفاصيل و شرايط و التزامات. *** و از جمله مايملك او بود مجارى پنجاه يكسرجه و نيمسرجه از جمله يكهزار هشتصد مدار قنات مزرعه احمد آباد من مزارع قريه مرقومه، بانضمام اراضى تابعه و فاضله و اشجار مشخصه مفروزه، و صحارى و آبار و انهار و مرابض و مراتع و لواحق و توابع دشتيّه بقدر الحصّه. و تمامى يكباب باغ محاط عليه واقعه در مزرعه مرقومه محلّه محدوده بحدود ذيل: بباغ حاجى محمّد صادق بباغ ورثه حاجى محمد بشارع مؤمن آباد؟ بشارع دشتی با جميع توابع و لواحق از اشجار و حريم و شوارع و حصار و جدار و باب و غلق. موافق همان قباله مجارى پنجسرجه از مجارى مرقومه را با اراضى تابعه و فاضله و اشجار و سائر توابع بقدر الحصّه مصالحه نموده بود ببندگان شامخ الاركان ، شريعت بنيان ، عمدة العلماء الاعلام ، و نخبة الفقهاء الكرام ، مجتهد الزمان، آقاى ملّا محمّد على خلف ارجمند جناب مستطاب آخوند ملّا محمّد مهدى آرانى سلّمهما الله تعالى. و پنجسرجه ديگر آنرا بوصف مرقوم مصالحه نموده بود بزوجه دائمه خود مسمّاة بفاطمه خانم بنت مرحوم آقا عبدالحسين. و تتمّه و باقى ديگر از مجارى مرقومه با جميع توابع مفصله فوق كه مجارى چهل و يكسرجه و نيمسرجه بوده باشد مصالحه شرعيّه قطعيّه نموده بود ببقعه اطوار؟ استاد حسن دلّال خلف مرحوم استاد حسن بقّال آرانى، با تمامى باغ مرقومه بانضمام جميع توابع مفصّله مرقومه و تمامى سائر مايملك خود را بتفصيل فوق سواى آنچه را بزوجه مرقومه. موافق قباله مسطوره منتقل نموده بود، و الزاماتى چند بر استاد حسن مرقوم نموده بود؛ لهذا در اين اوان كه حاج مشار اليه فوت شده بود عزت آثار استاد حسن مشار اليه قربة الی اللّه وطلباً لمرضاته وقف مؤبّد صحيح شرعى و حبس مخلّد ملّى فرعى نمود همگى و تمامى مجارى چهل و يكسرجه و نيمسرجه مرقومه را با جميع توابع مفصّله فوق، و تمامى باغ مسطوره را با جميع ما يتعلّق به را بمصارف و مواقع آتى ذكرها. *** و صيغه وقف بر نهج شرع مطاع مشتمله بر ايجاب و قبول بالفارسيّة والعربيّه حاويه بر قبض و اقباض فى المجلس، با ملاحظه و مراعات جميع شرائط صحّت و آداب و اركان خاليه از كلّ نواقص و مفاسد و بطلان، جارى و واقع گرديد. و حسب الشرط و الالزام حاج مرحوم استاد حسن را توليت وقف مرقوم را مفوض نمود ببندگان آقاى معزی اليه فوق، و نظارت آنرا بجهت خود استاد حسن معيّن نمود، و بعد هركس را آقاى معزی اليه بجهت توليت و نظارت معيّن نمايند. *** مقرّر آنكه منافع مجارى پانزده سرجه از مجارى مرقومه را با اراضى مفروزه مشخصه در قباله بعد از وضع مخارج متعارفه در مزرعه مرقومه كه با مالكين است در ايّام عاشورا یا غير عاشورا در حسينيّه و روضه‌گاه محلّه سركوچه دراز من محلّات قريه مرقومه صرف ذكر مصائب حضرت سيّدالشهداء ابى عبدالله الحسين علیه السلام نمايند، و منافع باغ مرقومه و بقيّه مجارى مسطوره كه مجرى المياه بيست و شش سرجه و نيمسرجه با اراضى و اشجار و جميع توابع آنرا بعد از وضع مخارج مرقومه متولّى معزى اليه همه ساله بمصارف حضرت سيّدالشهداء ابى عبدالله الحسين علیه السلام از ذكر مصائب و غيره به هر مصرفى كه مصلحت دانند صرف نمايند. *** و بالجمله در صرف منافع اين مجارى بيست شش سرجه و نيمسرجه، و منافع با مرقومه بر حسب خواهش خود حاج مشار اليه به هر مصرفى از مصارف خير و وجوه برّ كه متولّى معزى اليه مصلحت دانند مختارند صرف نمايند، و در همه اوقات خداوند جلّ عظمته را حاضر و ناظر دانند، فمن بدّله بعد ما سمعه فإنّما إثمه على الذين يُبدّلونه. *** و چون وارث حاج مشار اليه منحصر در زوجه مرقومه و يك نوه كه دختر دختر او مسمّاة بفاطمه جان بنت مرحوم آقا قربانعلى بود با آنكه در حين وقوع مصالحه حاج مرقوم موافق قباله و مصالحه نامه اجازه و تنفيذ و امضاء مصالحه مرقومه را بر نهج شرع مطاع نموده بودند، و بعد از فوت آنمرحوم بر حسب الاحتياط مجدّداً موافق مصالحه نامه معتبره نيز عقد مصالحه بر اسقاط دعاوى و حقوق خود جارى شده بود. مع ذلک كلّه بعد از وقوع و ايقاع صيغه وقف مزبور، و ملاحظه شرائط صحّت و آداب و لزوم حاضر شدند هر دو زوجه و نوه و اجازه و تنفيد و امضاى وقف مرقوم را نمودند وبه وقع الاشهاد. وكان ذلک تحريراً في 27 شهر ربيع الثانى مطابق 22 اسفندارند ماه جلالى هذا السنة يونت ئيل من شهور سنة 1300 يكهزار سيصد هجريّه على هاجرها آلاف السلام والتحيّه.

مشاهده جزئیات
استشهادیه عمل به وصیت و وقف حسن بن آحسن آرانی از علماء عظام و فضلاء أعلام

خوانش: هو العليم الخبير مسئول كمترين استاد حسن ولد مرحوم آقا آحسن آرانى: از عاليجنابان قدسى القابان فضايل مآبان، علماء عظام و فضلاء اعلام، آنكه در خصوص اينكه مرحوم حاجى على اكبر بن حاجى حسين آرانى در حيات خود قبل از مرض الموت بچند سال مجارى چهل و يكسرجه و نيم از مزرعه احمد آباد آران را با اراضى تابعه مشخصه آن، بانضمام يك باب باغ معيّن در آن مزرعه و منضمّات آن كائناً ما كان منجّزاً، منتقل به كمترين نموده، و پنج سرجه ديگر هم از مزرعه مرقومه با اراضى و لواحق آن كه بزوجه خود منتقل كرده بود بعد از انتقال زوجه او نيز منتقل به كمترين كرده، و ساير ما يملك خود را در اوان قريب بموت خود بالتمام وصيّت بكمترين نموده كه بعد از فوت آن بمصارف مقرّره معيّنه برسانم، و براى استحكام اين فقرات دو نفر وارث خود را كه زوجه او و نبيره‌اش مسمّاة بفاطمه جان بودند حاضر آورده، تنفيذ و امضاء انتقال سابق او را در ملك و آب احمد آباد و وصيّت او در تمام ما يملك حين وفات نمودند. و بعد از وفات مرحوم مرقوم نبيره مسطوره مجدّداً نيز دعاوى و حقوق متصوّره خود را احتياطاً به كمترين مصالحه نموده، بوجهى معيّن كه قبض نمود، و كمترين چهل و يكسرجه و نيم راجع باغ مرقوم و اراضى مشخّصه چون بر خود قرار داده بودم كه وقف کنم وقف نمودم. و مسمّيتان مرقومتان كه وارث انحصار در آنها داشت نيز حاضر شدند، و اقرار و اعتراف بوقوع انتقال منجّزى حاجى على اكبر در زمان حيات خود كه بسالها قبل از فوت نموده بود، و اجازه نمودند وصيّت او را در تمام مال موجود او حين الفوت نمودند. *** و نيز اعتراف بصحّت وقوع وقف نسبت بمجارى و املاك و باغ احمد آباد نمودند. و همچنين مقرّه و معترفه شدند بر اينكه مجارى پنجسرجه ديگر را از احمد آباد با اراضى آن منتقل نموده بود حاج مرحوم به بندگان شامخ الاركان شرايع بنيان، قدوة العلماء العظام، و نخبة الفقهاء الفخام، علّامة الزمان، عماد الاسلام، آقاى ملّا محمّد علي مدّ ظلّه العالى، و بندگان معظّم اليه نيز اعتراف فرمودند كه همان مجارى پنجسرجه و لواحق آن را به كمترين منتقل نموده‌اند. استدعا آنكه هر يك از علما و آقايان كه بر اين تفاصيل مطلعند معلومات و مسموعات خود را در فوق اين ورقه مرقوم و مختوم نمايند تا مرحله بر امناء شريعت طاهره و اولياء دولت قاهره واضح و لايح گردد، إنّ الله لا يضيع أجر المحسنين، والسلام على من اتّبع الهدى. *** [پاسخ‌های علمای عظام] (1) بلى، بشهادت جمعى كثير و جمّى غفير از معتمدين و موثّقين قريه آران، انتقال حاجى على اكبر مرقوم و وصيت آن با سائل چنانچه در متن مرقوم شده بسرحد وضوح و ثبوت رسيد. علاوهً بر آنكه مسمّيتان مرقومتان در تمام مراتب مفصّله منتسبه به ايشان اقرار و اعتراف صريح در نزد اينجانب نموده‌اند، بعد از تعريف جمعى كثير ايشانرا در وقف مزبور با شرايط شرعيّه بخصوص قبض و اقباض در حضور اينجانب واقع شد. *** و بناء على ما رُقِم مجارى چهل و يكسرجه و نصف سرجه آب مزرعه مرقومه با توابع و لواحق آن، و يكدر باغ واقعه در مزرعه مرقومه متن، محكوم بوقفيّت است چنانچه در وقف نامه عليحده مرقوم شده، و ده سرجه ديگر مختصّ سائل است، و ساير ما يملك حاج مرقوم بايد صرف وصاياى او بشود، ورثه را ديگر حقّى در آنها نيست. حرّره الخاطى فى 19 شهر جمادى الأُولى من شهور سنة 1300 غش. [سجع مهرٍ] الراجی الخاطی عبده محمد رضا (2) بلى، بشهادت و تقرير جمعى باعتراف حاج مرحوم مرقوم در مراتب مشروحه منتسبهبه آن واضح شد صدق آن، و اعتراف سرکار شريعت مدار آقاى معظّم اليه در مجارى پنجسرجه بانضمام لواحق آن نسبت بسائل مرقوم شفاهاً مسموع شد. و مسمّيتان مرقومتان نيز در تمام مراتب مفصّله كه به مشار اليهما نسبت داده شده اقرار و اعتراف صريح نمودند. و جمعى معرّف آنها بودند كه يقين حاصل شد كه خود مسمّيتان بودند. حررها: [سجع مهرٍ] عبده الراجی محمد بن محمد جعفر (3) بلى، در يوم 22 شهر ربيع الثانى من شهور سنه 1300 نبيره مرقومهمتن نزد حقير معترفة اقرار و اعتراف بمصالحه احتياطى خود با سائل مرقوم بعد از فوت جدّ خود نمود با اخذ مال المصالحه، و در شب آن روز كه شب 23 شهر مرقوم بود نبيره و زوجه بعد از آنكه بمعرّفى جمع كثيرى معروف شدند اقرار بانتقالات مورّث خود قبل از مرض الموت بديشان نمودند، و اقرار بر اقرار وتنفیذ خود وصاياى مورّث مرقوم را در تمام اموال موجود خود با سائل مرقوم نمودند. *** و از تقرير جمعى كثير و جمّى غفير از مؤمنين و موثّقين انتقال و وصيّت حاج مزبور با سائل بوضوح رسيد، و وقف مزبور نيز در مجلس بعد بحضور حقير با لوازم و شرايط صحّت و لزوم جاريشد. و نيز در همان شب دو نفر وارث اعتراف نمودند بانتقال پنجسرجه نسبت ببندگان شامخ الاركان آقاى معظّم اليه، و زوجه اعتراف نمود بانتقال پنجسرجه خود باستاد حسن مرقوم ، و در اين تاريخ بندگان معظّم اليه اعتراف بانتقال پنجسرجه خود بسائل مرقوم فرمودند. حرّره الخاطى فى 19 شهر جمادى الاوّل من شهور سنة 1300. [سجع مهرٍ] الراجی عبدالباقی الطباطبائی (4) هو از قرارى كه اكثر اهل آران از موثّقين و معتمدين اقرار نمودند، و خود اين حقير هم از مرحوم حاجى على اكبر مرقوم استماع نمودم، قبل از فوت آن بمدتی انتقال مجارى و اراضى مزبوره از جناب آن مرحوم بضميمه باغ مرقوم بسائل محلّ شبهه نيست. و همچنين وصيّت آن مرحوم چنانچه جمعى كثير و جمى غفير از معتبرين شهادت اعتراف آن مرحوم را مى‌دهد. *** و نيز جمعى از ثقات حكايت مى‌كنند كه مسمّيتان مرقومتان فى المجلس امضاء وصيّت آن مرحوم را نمودند، چنانکه خود مشار اليهما اقرار بر اين مطلب نمودند، و بعد از آن هم در حضور خود، مجدّداً امضاء انتقالات و وصاياى مرقومه را هم نمودند، و سائل مرقوم هم برحسب الزام آن مرحوم مجارى واراضى مرقومه را موافق وقفنامه معتبره در محضر جمعى از اعلام وقف مؤبّد شرعى نمود، و مصارف مصرّحه مزبوره در وقفنامه پس از اینکه صيغه وقف واقع شد مجدّداً مسمّيتان مرقومتان حاضر شدند و تنفیذ نمودند احتياطاً و تبكيتاً للخصم. و بندگان شامخ الاركان عماد الاسلام مجتهد العصر والزمان آقاى ملّا محمّد على اقرار بر انتقال مزبور فرمودند. حرّره الخاطى فى 15 شهر جميدى الأُولى سنه 1300. [سجع مهرٍ] الله المحمود کافی کل فعال

مشاهده جزئیات
مصالحه نامۀ میرزا احمد مجتهد عاملی با استاد علی اکبر شکوهی

خوانش: وبعد، قبول مصالحه شرعيّه نمود از بندگان حضرت مستطاب شريعتمدار حجّة الاسلام والمسلمين آقای آميرزا احمد مجتهد عاملى مدّ ظلّه العالى؛ عاليشان استاد على اكبر شكوهى، خلف مرحوم استاد حسن استاد على اكبر آرانى؛ همگى و تمامى مجرى المياه هفتاد سرجه از جمله دوازده شبانه روز مدار قناة مزرعه احمد آباد، بانضمام اراضى متعلّقه بمجارى مرقومه اشجار و انهار و صحارى و قفارى و برارى بقدر الحصّة الاسلامیة، و بانضمام نصف از يكدر باغ مفروز محاطٌ عليه كه تقريباً ده جريب است واقعه در مزرعه مسطوره، مع اشجار و حصار و حريم. ابتدا از يوم بيست و چهارم مهرماه هذه السنه هزار و سيصد و هيجده شمسى الى مضي مدّت سه سال تمام شمسى كامل الايّام و الشهور. بمال المصالحه مقدار ششصد من بوزن شاه انار و انگور و انجير، و بمشروط آنكه تمام مخارجات لازمه زراعت را از هر قبيل متحمّل شود، و پس از وضع چهار خرج كه دروگیرى و مقربلی و چانداقى و دشتبانى است آنچه را خداوند عنايت فرمود بالمناصفه فيما بين استاد على اكبر فوق الذكر و آقاى معظّم له بوده باشد و تنصيفاً تقسيم شود، و آنچه عمل اشجار كه مى باشد چه در باغ و چه در خارج باغ وآنچه اشجار غرس شود اصل و ترقى و نموّ آن مال خود آقاى معظّم له مى‌باشد. و نيز شرط شد كه يك قطعه زمين پاپشته بالاى سلخ را كه تقريباً يكجريب و نيم است علف هرزه آن را بيرون نموده و خربزه كارى نمايد، و آنمقدار ششصد من میوه‌جات مرقوم فوق را بايد استاد على اكبر از ميان برداشته و تقديم گماشتگان آقاى معظّم له نمايد. و صيغه بر مراتب مسطوره جارى و واقع گرديد. شهر ذى قعدة الحرام من شهور سنه 1358.

مشاهده جزئیات
استشهادیه عمل به وصیت و وقف حسن بن آحسن آرانی ] [ از ملا باقر بن محمد

خوانش: بندگان شريعت مدارا، حجّة الاسلاما، بشرف عرض اقدس عالى مى‌رساند، چاکر جان‌نثار حسن بن آحسن آرانی: مرحوم حاجى على اكبر آرانى مالك پنجاه و یک سرجه و نه سرجه احمد آباد قريه مزبوره مع اراضى بالغه واصله آن در مزرعه مزبوره و محاط عليه يكدر باغ معيّن مشخص بوده، مدّتى قبل از وفات خود مجارى چهل و يكسرجه نيم آب مرقوم را بانضمام باغ معيّن و اراضى بالغه واصله آن را بقدر الحصّه به این چاکر منتقل كرده، و الزام نموده که بعد از جناب مشار اليه مجارى پانزده سرجه آن را وقف بر روضه خوانى جناب سيّد الشهدا(ع) كه بتوليت بندگان شرايع بنيان مجتهد الزمان آقاى ملّا محمّد على مدّ ظلّه، و مجارى بيست و شش سرجه و نيم ديگرى را مع محاط عليه يكدر باغ مرحوم بوده بتوليت بندگان مومى اليه وقف مؤبّد شرعى تمام، و مصارف بر هر مصرفى كه بندگان معظّم اليه مصلحت دانسته باشند. بر حسب الزام مرقوم این چاكر هر دو صيغه وقف مزبور را با ملاحظه كافّه شرايط لزوم و صحّت از قبض و اقباض و غيره در محضر جمعى كثير از علماى اعلام و محترم واقع ساختم. *** و أيضاً پنج سرجه از مجارى مرقوم را بضميمه اراضى آن بقدر الحصّه منتقل نموده بجناب بندگان آقاى ملّا محمّد على سابق الذكر كه بعنوان صلح محاباتی، و بندگان معظّم اليه هم باین چاكر منتقل ساخته. و ايضاً پنج سرجه ديگرى را بزوجه دائمه خود منتقل كرده آن مرحوم، و مشار اليها باین چاکر منتقل كرده، و مرا ملتزم نمود كه بعد از جناب مشار اليها وقف بر مصرف بر‌نمایم بتوليت بندگان آقاى ملّا محمّد على. *** و بعد از انتقالات مزبوره هر دو وارث آن مرحوم كه زوجه مرقومه و يك نبيره دخترى او با سه امضاء و تنفیذ نمودند. *** و بعد از فوت آن مرحوم و وقوع وقفین مسطورین مجدّداً زوجه و ونبيره مرقومتان احتياطاً حاضر شدند و مجدّداً تنفیذ و تحرير كردند، موافق اسناد شرعيّه كه بنظر انور رسيده. بود از اينقرار هر دو وقف وقفنامه مرحوم شد كه بلحاظ مبارك جنابعالى رسيده. *‌ *‌ * عرض ديگر اينكه مرحوم حاجى على اكبر در مرض الموت خود بعد از اداء حقوق بزوجه مزبوره‌اش و حليّت در تمام ما يملك خود از منقول و غير منقول نمود بچاکر موافق دفتر على حده كه مطالبات آن وصول شود، و بمصارف معيّنه برسانم، و نبیره و زوجه مزبورتان آن مرحوم در جناب آن و بعد از جناب ايشان در حضور جمعى از علماى اعلام و غيرهم تنفیذ نمودند. *** بعد از قطع اضطراب عاليجناب ملّا حسين ولد مرحوم ملّا رمضانعلى آرانی اعاده دعوى كرده، و اظهار داشته كه نبيره مزبوره دعاوى خود را در باب ميراث جدّش حاجى على اكبر مرحوم بمن منتقل كرده، و حال آنكه مشار اليها تنفیذ وصاياى جدّ مرحومش را در جناب آن و بعد از جنابش نموده، چون اسباب گفتگو می بوده باز هم مصلحین مصلحت در اصلاح دانستند، مجدّداً عاليجناب ملّا حسین مزبور تمام دعاوى خود را در فقره مرقومه موافق دفتر مصالحه نامه على حده صلح كرد نحوی؟ به مبلغ بيست تومان كه اخذ كرد، و مصالحه نامه را ملاحظه فرموديد. مستدعى اينكه آنچه در اين فقرات حکم شد، در صدر عريضه مرقوم فرمائيد. *** [ پاسخ ملا باقر بن محمد ] بسم الله خير الأسماء آنچه در متن قلمى شده موافق اسناد معتبره و شهادات جمعى از اجلّه موثّقين معلوم و محقّق است، از انتقال مجارى و اراضى مزبوره بسائل و وقف نمودن آن بر وجه صحيح شرعى، و ثبوت توليت از براى جناب شريعت مآب معزى اليه، و قطع دعواى ورثه مرحوم حاجى على اكبر، و دعواى عاليجناب ملّا حسين مزبور بر سائل. و بمقتضاى آنچه در متن مرقوم شده بايد رفتار شود و معمول دارنــد. حرّره الخاطي فى شهر رجب سنة 1300 [سجع مهرٍ] عبده الراجي باقر بن محمد؟

مشاهده جزئیات
نظرات مشتریان